Nozul çapı (No. 3 - 8) ve basınca göre kumlama hava tüketimi tablosu. Kumlama kazanı için kompresör kapasitesi nasıl seçilir?
Kumlama kazanının verimini belirleyen şey kazanın hacmi değil, nozul çapı ve nozula ulaşan hava debisidir. Nozul çapı büyüdükçe hava tüketimi hızla artar. Kompresör bu ihtiyacı karşılamazsa nozul başındaki basınç düşer ve kumlama yavaşlar. Bu yazıda nozul çapına göre yaklaşık hava ihtiyacını ve buna göre kompresör seçimini anlatıyoruz.
Nozul numarası ne demek?
Nozul numarası, çıkış ağzının çapını 1/16 inç cinsinden verir: No. 4 nozul 4/16 = 1/4 inç (6,4 mm), No. 6 nozul 6/16 = 3/8 inç (9,5 mm) çapındadır. Clemco ve diğer üreticilerin nozul tablolarında bu numaralandırma kullanılır.
100 psi’de yaklaşık hava tüketimi
| Nozul | Çap | Hava tüketimi (CFM) | Yaklaşık m³/dk |
|---|---|---|---|
| No. 3 | 3/16 inç (4,8 mm) | 47 | 1,3 |
| No. 4 | 1/4 inç (6,4 mm) | 81 | 2,3 |
| No. 5 | 5/16 inç (7,9 mm) | 137 | 3,9 |
| No. 6 | 3/8 inç (9,5 mm) | 196 | 5,5 |
| No. 7 | 7/16 inç (11,1 mm) | 254 | 7,2 |
| No. 8 | 1/2 inç (12,7 mm) | 338 | 9,6 |
Bu değerler, 100 psi (yaklaşık 7 bar) nozul basıncında sektörde yaygın kullanılan yaklaşık değerlerdir. Örneğin satıcı katalogları Clemlite SSD-8 nozulu için 338 CFM verir. Nozul aşındıkça çap büyür ve hava tüketimi artar; bu yüzden aşınmış nozulla çalışmak kompresöre ek yük bindirir.
Kompresör nasıl seçilir?
- Kullanacağınız nozul numarasını belirleyin (örneğin işe göre No. 5 veya No. 6).
- Tablodaki hava tüketimini bulun ve kompresör debisinin buna yakın veya üstünde olmasını sağlayın.
- Birden fazla operatör varsa tüketimleri toplayın.
- Hatta kayıpları (uzun hortum, kaplin, vana) hesaba katın; pratikte yaklaşık yüzde 10-20 pay bırakmak güvenlidir.
- Nozul başındaki basıncı 100 psi civarında tutmayı hedefleyin.
Sektörde sık anılan bir kural, nozul basıncındaki her 1 psi düşüşün üretkenliği yaklaşık yüzde 1,5 azalttığıdır; yani kompresörün yetersiz kalması doğrudan iş süresine yansır.
Kazan ve hortum bu hesapta nasıl yer alır?
- Kumlama hortumu: İç çapı, nozul çapının en az üç katı olmalıdır. Örneğin 1 1/4 inç hortum ile No. 5 – No. 6 nozul çalışır: Clemco SM-2 1 1/4 inç hortum.
- Kazan vanası ve bağlantılar: Kazan ve nozul tutucudaki bağlantı çapı hortumla aynı olmalıdır: Kum dozaj vanaları, nozul tutucu ve kaplinler.
- Hava hazırlama: Nem ayırıcı ve hava kurutucu kullanın.
Kazan seçimi için bkz. Kumlama Kazanı Nedir? yazımız ve Clemco kumlama kazanları. Eski yazılarımızdan Kumlama Kazanı Hava Tüketimi da konuya girişi anlatır.
Türkiye’de uygulamada
Büyük yüzey işlerinde (tersane, tank, köprü) No. 6 – No. 8 nozullar ve yüksek debili dizel kompresörler kullanılır; küçük atölye işlerinde No. 3 – No. 4 nozullar ile daha küçük kompresörler yeterlidir. Kompresör kiralama veya satın alma kararında, işin gerçek nozul numarasını ve operatör sayısını önceden belirlemek yanlış ekipman alımını önler. Arsan Yüzey, nozul ve kazan seçiminde teknik destek verir.
Sık sorulan sorular
Kompresörüm küçük, ne yapabilirim?
Nozul çapını küçültmek en kolay çözümdür. Daha küçük nozul daha az hava çeker ve basıncı korur; iş biraz yavaşlar ama kazanç kaybı daha az olur.
Daha yüksek basınç her zaman daha iyi mi?
Hayır. Çok yüksek basınç, aşındırıcıyı ve yüzeyi gereğinden fazla zorlar. Her işin kendi uygun basıncı vardır; ince yüzeylerde düşük basınç tercih edilir.
Hava tüketimini ölçebilir miyim?
Evet; kompresör debisi etiket bilgisinden, nozul başındaki basınç ise nozul manometresiyle kontrol edilir.
Bu Yazıyı Paylaşın
Daha Fazla Bilgi Alın
Kumlama Kazanı: Nozul Çapına Göre Hava İhtiyacı ve Kompresör Seçimi hakkında daha fazla bilgi almak veya ürünlerimiz için fiyat teklifi istemek için bizimle iletişime geçin.
